Dyskalkulia.pl

http://www.dyskalkulia.pl/

5. Dysleksja i matematyka (I. O dyskalkulii)

X.gif


DYSLEKSJA I MATEMATYKA


Badania nad tym, jak dysleksja wpływa na zdolność uczenia się matematyki, prowadzi do następujących wniosków:

Większość dyslektyków ma trudności w matematyce, które mogą być przezwyciężone w rozmaitym stopniu, a w niektórych przypadkach dyslektycy mogą odnosić nawet nadzwyczajne sukcesy w matematyce.

Przykład: badania Joffe (1981) wykazały, że ok. 10% dyslektyków ma duże szanse odniesienia sukcesu w matematyce, 30% dyslektyków nie wykazuje żadnych szczególnych trudności w tym przedmiocie, 60% dyslektyków ma różnego rodzaju problemy z matematyką.

Dyslektycy mają problemy w natychmiastowym przywoływaniu z pamięci 'faktów liczbowych' i w przypadkach gdy to jest konieczne, mogą stosować strategie kompensacyjne, takie jak liczenie na palcach lub zaznaczanie kresek na kartce papieru.

Przykład: Miles (1987) opisuje przykład studentki, która otrzymała stopień naukowy wymagający znacznej wiedzy ze statystyki i która nie wiedziała od razu, ile to jest 6 + 7, ale miała swoją strategię obliczenia tego.

W badaniach porównawczych przeprowadzonych m.in. przez Ackermana (1986) pokazano sumy o różnym stopniu złożoności i poproszono, by ocenili, czy podane rozwiązania są fałszywe, czy prawdziwe. Takie samo zadanie wykonała też grupa kontrolna niedyslektyków. Mierzono dwa elementy: poprawność odpowiedzi i czas, w jakim udzielono odpowiedzi. Na tej podstawie utworzono cztery grupy: 'szybcy i dokładni', 'szybcy i niedokładni', 'wolni i dokładni' oraz 'wolni i niedokładni'. Okazało się, że na 24 dyslektyków w grupie 'wolni i niedokładni' znalazło się aż 16, podczas gdy 20 osób na 24 z grupy kontrolnej (niedyslektyków) znalazło się w grupie 'szybcy i dokładni'.

Dyslektycy mają trudności w nauce tabliczki mnożenia. Recytując - wydawałoby się - już nauczoną tabliczkę mnożenia, łatwo mogą się pogubić i pomylić.

Przykład: Miles (1983) przedstawia wyniki, że w grupie 132 dyslektyków: 90% dzieci w wieku 7 - 8 lat, 96% dzieci w wieku 9 - 12 lat i 85% osób w wieku 13 - 18 lat miało trudności w recytowaniu tabliczki mnożenia przez 6, 7 i 8. Odpowiednie wyniki dla kontrolnej grupy niedyslektyków wynosiły: 71%, 51% i 53%.

Dyslektycy mogą "pogubić się", wykonując działania pisemne (szczególnie bardziej złożone, np. gdy w dodawaniu występuje "przenoszenie"). Kłopoty z orientacją ('lewa - prawa') mogą negatywnie wpłynąć na poprawność obliczeń wykonywanych przez dyslektyków.

Uciążliwością dla dyslektyków może być to, że z czterech działań arytmetycznych wykonywanych pisemnie, trzy z nich (dodawanie, odejmowanie, mnożenie) wymagają, by zacząć je od prawej, podczas gdy dzielenie musi być zaczęte od lewej.

Przykład dodawania pisemnego wykonanego przez 11-letniego chłopca:



   19
+ 16
------

Chłopiec ten zaczął dodawać od lewej: 1 + 1 = 2, następnie dodał 9 + 6 = 15 i otrzymał:



   19
+ 16
------
   215

Zorientował się, że w liczbie 215 jest za dużo cyfr, więc opuścił 5 i ostatecznie otrzymał wynik 21).

Szczególnie ważne w przypadku dyslektyków jest to, by uczyli się podstawowych pojęć matematycznych (takich jak dodawanie czy odejmowanie) poprzez działanie.

Miles i Ellis (1981) stwierdzili "działanie, rzeczywiste albo wyobrażone sobie, jest substytutem nazywania". Dyslektycy zwykle dłużej uczą się znaczenia symboli. Nawet gdy zdobędą stosowną wiedzę, operowanie symbolami sprawia im kłopot, powoduje niepewność, szczególnie gdy stają wobec bardziej złożonych zadań.